acht faq's over het rooster

Wat is een rooster?
Vanuit het perspectief van de leerling is het een overzicht van de schooldag. Vanuit het perspectief van de schoolorganisatie is het een complexe planning van verplichte lessen, gekozen maatwerk, overige activiteiten, klassen en clusters, werkzaamheden van personeelsleden, lokaalbezetting, pauzes, verplaatsingstijden tussen gebouwen, dagwijzigingen, etc.

Waarom is een rooster ingewikkeld?
Omdat het plaatje passend gemaakt moet worden voor ongeveer 2000 leerlingen in 100 klassen, met heel veel complicerende “roostervoorwaarden”. Bijvoorbeeld:

  •  Elke klas moet een precies aantal lesuren van elk vak hebben, bij voorkeur goed verspreid over de week,
  • Lessen moeten gegeven worden door één bepaalde docent, die alleen beschikbaar is op de dagdelen waarop hij of zij werkt,
  •  Er zijn formele beperkingen aan de hoeveelheid lessen die een docent mag geven,
  •  Door leerlingen gekozen lessen of maatwerk moeten in het plaatje passen,
  •  Bepaalde lessen moeten in specifieke lokalen (zoals gym, muziek, scheikunde, tekenen), waarvan er maar een beperkt aantal beschikbaar is,
  •  Het moet passen tussen 8.15 en 16.45 uur volgens het lestijdenschema dat is afgesproken met de Medezeggenschapsraad, waarin leerlingen, ouders en personeel zijn vertegenwoordigd. Gebruikelijk lopen de lessen maximaal tot 16.15 uur, of zijn leerlingen eerder vrijuit.
  •  Wij houden in het rooster rekening met voldoende en goed over de dag verdeelde pauzes.
  •  etc.

Wie maakt het rooster?
Dat doen de roostermakers. Het is op een school met de omvang van het Candea niet mogelijk het rooster handmatig te maken. Daarvoor is het veel te complex. Er komt wel handwerk bij kijken. Voor de roostermakers daarmee aan de slag kunnen, wordt het rooster, op basis van de vooraf ingevoerde roostervoorwaarden, door een netwerk van computers “berekend”. Een netwerk van tientallen gekoppelde computers op school heeft er enkele uren voor nodig om tot een aantal mogelijke roostervarianten te komen. Daarna werken de roostermakers handmatig verder aan een optimaal rooster. Grote aanpassingen, of verschuivingen zijn in dat stadium vaak niet meer mogelijk.

Wat zijn “tussenuren”?
Een “tussenuur” is een leseenheid tussen twee lessen, waarop voor een leerling geen verplichte activiteit staat gepland. Het kan gaan om een leseenheid van 30 minuten, of langer. Drie keer per dag roosteren wij bewust gedurende 30 minuten géén les in. Die momenten zijn om te ontspannen en te eten of te drinken. Die drie momenten zijn dus geen “tussenuren”.

Waarom zijn er meer tussenuren in de bovenbouw?
In de bovenbouw zijn maar weinig vakken voor elke leerling verplicht. Veel vakken hebben leerlingen gekozen. Bij die vakken zitten leerlingen niet in hun vaste klas, maar in een cluster. Doordat leerlingen heel verschillende vakkencombinaties hebben, zijn tussenuren in het rooster onvermijdelijk. Daarnaast maakt het Candea de keuze om leerlingen maximale vrijheid te geven om de vakken te kiezen die ze willen. Ook laten we leerlingen soms extra vakken kiezen. Dat betekent méér tussenuren , maar ook alle ruimte voor eigen keuzes en maatwerk. Dat laatste vinden wij belangrijker dan minder tussenuren.

Hoe ontstaan “tussenuren”?
Een deel van de “tussenuren” ontstaat onvermijdelijk, omdat alle onderwijsactiviteiten nooit precies passend ingepland kúnnen worden. Tussenuren kunnen ook ontstaan, omdat een docent een geplande les niet kan geven. De reden kunnen uiteenlopend zijn: ziekte, een excursie van een andere klas waar de docent bij moet zijn, nascholing etc. In de lagere leerjaren streven we naar roosters met zo weinig mogelijk tussenuren. Als we tijdig genoeg weten dat een les uitvalt, proberen we dat uur op te vullen. Op de dag zelf (denk aan plotselinge ziekte van een docent) lukt dat niet altijd meer. In de hogere leerjaren komen tussenuren meer voor.

Wat moet ik met zoveel tussenuren?
Werken voor school, is het korte antwoord. Een “tussenuur” is een mogelijkheid om op school te studeren. Heb je geen tussenuren, dan zul je ’s avonds of in het weekend nog het nodige voor school moeten doen. Leerlingen die tussenuren effectief gebruiken, hoeven thuis veel minder, misschien zelf bijna niets meer te doen. Studeren op school kan op diverse plekken, alleen of met anderen. Samenwerkend leren vinden leerlingen vaak prettig en onderzoek toont aan dat het bijdraagt aan de leerprestaties.

Waar kan ik terecht met vragen over mijn rooster?
Bij je leerjaarcoördinator. Niet alle roosterproblemen kunnen we oplossen, maar er kan wel gekeken worden of verbeteringen mogelijk zijn. Soms zijn er misverstanden, of onduidelijkheden die kunnen worden opgelost. En in alle gevallen is het goed om signalen door te geven, zodat ze bekend zijn bij de schoolorganisatie.